Tiếng Việt
English
Cụm trang trại điện mặt trời tại Thanh Hải (Trung Quốc) – dự án lớn nhất thế giới với công suất gần 17.000 MW – đang tạo ra những tác động môi trường tích cực ngoài dự đoán, thách thức quan điểm cho rằng các dự án điện mặt trời quy mô lớn tất yếu gây tổn hại hệ sinh thái.
Điện mặt trời và sự thay đổi môi trường sa mạc
Theo SlashGear và một nghiên cứu được bình duyệt trên tạp chí Nature, sự xuất hiện của các tấm pin mặt trời tại Thanh Hải đã làm thay đổi đáng kể điều kiện đất, độ ẩm và đa dạng sinh học tại khu vực vốn là sa mạc khô hạn.
Các tấm pin làm giảm lượng bức xạ mặt trời chiếu trực tiếp xuống bề mặt đất, từ đó làm chậm quá trình bay hơi nước. Phân tích mẫu đất bên dưới và xung quanh khu vực lắp đặt cho thấy độ ẩm cao hơn rõ rệt so với các vùng sa mạc lân cận không có pin mặt trời. Ngoài ra, hoạt động vệ sinh tấm pin định kỳ cũng góp phần bổ sung độ ẩm cho đất.
Hiệu ứng dây chuyền lên hệ sinh thái
Những thay đổi về vi khí hậu đã tạo ra tác động dây chuyền tích cực. Cấu trúc đất được cải thiện cho phép thảm thực vật bắt đầu phát triển, kéo theo sự gia tăng của vi sinh vật và hàm lượng dinh dưỡng trong đất. Các phép đo cho thấy hoạt động sinh học bên dưới các dãy pin mặt trời cao hơn đáng kể, trong khi các khu sa mạc xung quanh vẫn nghèo nàn sự sống.
Thách thức định kiến về trang trại điện mặt trời quy mô lớn
Kết quả nghiên cứu cho thấy, trong trường hợp của Thanh Hải, hạ tầng điện mặt trời đóng vai trò như một “lớp đệm môi trường”, giúp điều hòa điều kiện khắc nghiệt và hỗ trợ phục hồi sinh học cục bộ. Tuy nhiên, các nhà khoa học lưu ý rằng tác động này phụ thuộc mạnh vào bối cảnh, và có thể không áp dụng cho mọi vùng sa mạc với đặc điểm khí hậu và đất khác nhau.
Tác động kinh tế – xã hội tại khu vực thưa dân
Bên cạnh yếu tố sinh thái, tổ hợp điện mặt trời Thanh Hải còn tạo ra hiệu ứng kinh tế địa phương. Việc vận hành và bảo trì dự án quy mô lớn đòi hỏi lực lượng lao động ổn định, góp phần tạo việc làm tại khu vực vốn có ít cơ hội phát triển kinh tế.
Trung Quốc tiếp tục mở rộng điện mặt trời quy mô lớn
Lợi thế dẫn đầu trong sản xuất thiết bị điện mặt trời giúp Trung Quốc triển khai các dự án có quy mô chưa từng có. Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh và xe điện ngày càng phổ biến, các trang trại điện mặt trời tại vùng sa mạc được dự báo sẽ tiếp tục nhân rộng.
Dự án Thanh Hải cho thấy, trong những điều kiện phù hợp, điện mặt trời không chỉ giúp giảm phát thải, mà còn có thể âm thầm tái định hình cảnh quan và hệ sinh thái bên dưới các tấm pin.